Artikuj

Karouan është qyteti i parë ku Ezani, thirrja islame për lutje (namaz), është praktikuar në Afrikë.

Sot, hoxhallarëve që iu qepen ku e ku t’ju kapin ndonjë frazë që më pas “t`i bëjnë lanet” në rrjete sociale, si të ishin personazhe për rubrikë Show Biz-i, por dje, në një të kaluar sa të largët aq dhe të afërt, figura e hoxhës “të trembte” me prestigjin e vet, pozitën e lartë në jetën publike, madje edhe politike apo administrative, ndërkohë që dhe shoqëria ishte krejt diç tjetër, i vinte më era dinjitet.

Po të më kërkohej të bëj një listë me emrat e hoxhallarëve të shquar të Shkodrës, në gjysmën e parë të shekullit 20, natyrshëm që emri i tetovaliut, Hafiz Qamil Tresi (Abdyli), mund të renditet në mesin e talebeve të rrethit të fundit të këtyre hoxhallarëve, pas së cilit, kolera komuniste i ndërpreu me diktatin e dhunës dhe terrorit ateist!

E përditshmja e Beogradit Danas, e cila është një media opozitare dhe liberale, i ka kushtuar një artikull të rëndësishëm idesë së rindërtimit të xhamive që janë shkatërruar në vite në kryeqytetin serb.

Xhamia e Çarshisë, e cila ndodhet në zemër të Prishtinës, është njëra ndër xhamitë me karakteristike në Evropë. Ajo që e bënë të jetë e veçantë nga xhamitë tjera është se minarja e saj është bërë me gurë prej bazës e deri në majë.

Nëse kalon nga Golemi i Kavajës apo vendos të qëndrosh për disa ditë në këtë vend turistik, patjetër që do të të bjerë në sy diçka e re dhe e veçantë, xhamia e re e Golemit, e cila, me dy minaret e saj të lartësuara, të jep përshtypjen e një kurore rrëzëllitëse vendosur mbi Golem. Ajo është nga ato objekte kulti që në vendin tonë “syri s’i ka parë e veshi për to s’ka dëgjuar”, pasi bukuria e saj të lë pa fjalë, arkitektura e saj të habit, ornamentet e brendshme, abazhurët dhe gjithçka tjetër të magnetizojnë e të tërheqin pa mbarim. Pa dyshim që kjo mund të konsiderohet dhurata më e çmuar për banorët e Golemit dhe të Kavajës, por edhe për këdo që viziton këtë zonë. Imami i kësaj xhamie, Gëzim Shahu, rrëfen në një intervistë për gazetarin Qani Sulku, se si lindi ideja për ndërtimin e kësaj xhamie madhështore, si dhe për ecurinë e punimeve e deri tek inaugurimi i saj pak ditë para fillimit të muajit të bekuar të Ramazanit.

Rrallëkush ka jetuar mbi një shekull, me mendje të kthjellët, si Rifat Jashari nga Zhegra e Gjilanit. Por, zor se mund të ketë një tjetër person që t`i ketë agjëruar 85 muaj të Ramazanit gjatë jetës së tij.
Nëse kjo kohë llogaritet në vite, atëherë del se axha Rifat ka agjëruar 7 vjet e disa ditë. Pak kush si ai ka kontribuar gjatë një shekulli jetë në çështjen kombëtare, fetare e arsimore.

Hafëzja më e vjetër në Maqedoni, 87-vjeçarja Merjem Ebibi, i kujton me mallëngjim muajit e Ramazanit të përjetuara ndër vite në Shkup.

Intervistë me Myftiun e Kosovës, Naim ef. Tërnava

Edhe pse martesat shoqërohen nga përbetimi klasik i një dashurie të ndërsjellë deri në vdekje, kjo ngjan shumë poetike në raport me realitetin, ku ndarjet, divorcet, shkurorëzimet, po i trondisin themelet e familjes, më tej dhe shoqërisë. Kjo po ndodh edhe në Kosovë, ku një lloj konservatorizmi, përfaqësuar sidomos nga idoli i familjes mbështetur në besnikërinë bashkëshortore, ishte gjithsesi një kolonë mbajtëse e fuqishme. Por që vit pas viti nuk po është kështu.

Si mundet që një burrë në moshën e mesme, i bardhë, skocez që jeton në bjeshkët skoceze të bëhet musliman-sidomos kur ai nuk ka takuar tamam asnjë musliman në jetën e tij?

Shtypi ka deklaruar Sadiq Khanin, si fitues në garën zgjedhore për kryetar të Londrës, është “Muslimani i parë si kryetar i bashkisë së një qyteti të madh evropian.”

Nuk ka shqiptar, i madh e i vogël, që të mos e njohë atë, pasi është figurë publike dhe emblematike në fusha dhe zhanre të ndryshme, në të cilat lëvroi dhe që akoma vazhdon të japë kontributin e tij të çmuar. Bëhet fjalë për skenaristin, regjisorin, aktorin dhe karikaturistin e mirënjohur Bujar Kapexhiu, i cili kohët e fundit është i angazhuar edhe si profesor në një universitet privat ku jep lëndën “Arti i të folurit në publik”.

Për qindra vjet, nga brezi në brez, odat kanë qenë shkollat tona tradicionale. Nëpër to mblidheshin të tre brezat, pleqtë, burrat dhe të rinjtë. Të parët, pleqtë, ishin mësuesit. Ata i ushqenin me dashurinë për kombin, atdheun, fenë, gjuhën, flamurin dhe për vëllazërimin mes shqiptarëve në të gjitha trojet tona etnike.

Në 17 vjetorin e rënies dëshmor të Hoxhë Jonuz Zejnullahut, në shtëpinë e kulturës “Gursel e Bajram Sulejmani” në Viti, më 4 maj u mbajt akademi përkujtimore.

Barbara Drossel, shkencëtare e njohur gjermane e cila është profesor i fizikës teorike ligjëron në Universitetin e Darmstadt. Ajo ka tronditur opinionin, sepse si shkencëtare beson se Zoti e krijoi universin.

E premtja, apo e xhumaja është një ditë e veçantë për besimtarët myslimanë. Falja e xhumasë, konsiderohet si një nga obligimet e domosdoshme fetare të këtij besimi.

Një interesim i shtuar për kryerjen e ritualeve fetare vërehet edhe në Prishtinë, kryeqytetin e Kosovës. Por, ajo që bie në sy është falja e namazit në rrugë.
Qytetarë të shumtë në Prishtinë, e kanë falur në rrugë xhumanë, pasi që brenda në xhaminë në Lagjen Tophane, nuk kishte hapësirë të mjaftueshme.
Në Bashkësinë Islame të Kosovës thonë se falja në rrugë paraqet problem për ta, por edhe qytetarët.
Ata thonë se që nga përfundimi i luftës, kur ka filluar të rritet numri i banorëve në Prishtinë, personat që kanë shprehur dëshirën të falen, shpesh janë detyruar që namazin ta kryejnë jashtë xhamive, në oborr dhe në rrugët pranë tyre.
Krye-imami i Këshillit të Bashkësisë Islame të Prishtinës, Burhan Hashani,thotë për Radion Evropa e Lirë se sidomos të premteve, në kryeqytet, në disa xhami, si ajo në Lagjen Tophane, Dardani e në qendër, por edhe në disa lagje të tjera, qytetarët nga mungesa e hapësirës brenda xhamive detyrohen të falen në oborrin e xhamisë dhe në rrugët përreth.
"Rrugët nuk duhet të bllokohen, por ata njerëz diku duhet të falen. Xhamitë janë të stërmbushura dhe njerëzit falen në rrugë. Shkoni në Lagjen Dardania atje, incizoni atje, numri i njerëzve që falen jashtë është ende më i madh. Numri i atyre që falen jashtë është shumë më i madh se i atyre që falen brenda. Ne edhe në këshill kemi kërkuar zgjidhje se si të dilet nga kjo situatë. Por, njerëzit nuk kanë ku të falen. Nuk i zë hapësira se xhamit janë të vogla", thotë Hashani.
Në Prishtinë në vitin 2000, numri i xhamive ka qenë trembëdhjetë, kurse deri me tash në vitin 2016 numërohen 25 sish.
Sekretari i Përgjithshëm i Bashkësisë Islame të Kosovës, Resul Rexhepi, ka thënë për Radion Evropa e Lirë se falja e namazit nuk është e lejuar që të bëhet në një vend, në të cilin pengohet tjetri nga veprimet e tij çfarëdo qofshin ato.
"Nuk lejohet falja e namazit në rrugë, në të cilën dikush ka nevojë të kalojë në atë rrugë. Imagjinoni sikur të ndodhë një rast ku duhet të kalojnë zjarrfikësit, ose duhet kaluar ndihma e shpejtë ose policia, e të ngjashme, në të cilën dikush falet ndërkohë që dikush tjetër, mos e bëftë Zoti, digjet në anën tjetër. Prandaj, është dispozitë sheriatike, është rregull i sheriatit, është vepër e urryer falje e namazit në një vend ku e pengon dikë tjetër", deklaron Rexhepi.
Në anën tjetër, Burhan Hashani, konsideron se Komuna e Prishtinës duhet të mendojë për këtë çështje dhe, siç shprehet ai, 'komuna duhet t'ju bëjë zgjidhje taksapaguesve të vet'.
"Është mungesë e objekteve, sepse lagje të tëra janë pa xhami. Ne kemi bërë kërkesë në Komunën e Prishtinës në departamentin e urbanizmit vite me radhe që në planet urbanistike, rregullative, kur bëhen për lagje, të parashihen edhe objektet fetare, krahas objekteve tjera", shpjegon Hashani.
1:06
Krahas xhamive, ku besimtaret myslimanë në Prishtinë mund t'i falin vaktet e tyre, të paktën dy lokale në kryeqytet japin mundësinë dhe kanë krijuar hapësirë të veçantë ku mund të kryhen këto rituale lutjesh.
Në ato hapësira besimtarët myslimanë mund të marrin abdes dhe të falen kurdo që duan.
Një vend i tillë ndodhet në ndërtesën e hotelit "Grand" në qendër të Prishtinës, në hapësirat e së cilës si pjesë e një lokali (ëmbëltore) është një dhomë për namaz.
Liridon Vërbovci, menaxher i këtij lokali, ku nuk ofrohen pije alkoolike, thotë se këtë mundësi e kanë bërë, pasi që shumë klientë të tyre të besimit islam nuk kanë kohë të shkojnë në xhami.
"Në përgjithësi, mysafirët që vijnë, e ndiejnë si obligim dhe shkojnë falen. Kjo mundësi nuk është bërë për ndonjë mendjemadhësi ose përfitime. Këtu ka punëtorë që falen, vijnë persona në kafe, rrinë rehat. Këtu vijnë edhe motra dhe besoj se kjo është diçka shumë e mirë dhe nuk ka asgjë të keqe e të paligjshme", thotë ai.
Festim Isufaj, student i Universiteti të Prishtinës për Radion Evropa e Lirë thotë se mundësinë që e ofron kafiteria në fjalë, është një lehtësim shumë i madhe për të.
"Kjo mundësi e limiton kohën shumë. Me këtë mundësi ke kohë për të kryer disa obligime të tjera dhe kjo mundësi është lehtësim shumë i madh. Nuk ka shumë kohë që e kam kuptuar për këtë mundësi dhe mendoj se është ide shumë e mirë e sidomos për studentët", shprehet Isufaj.
Ai thotë, po ashtu, se nuk shkon në xhami për faljen e vakteve, pasi që këtë lokal e ka më afër fakultetit.
Një lokal tjetër që ofron një mundësi të tillë për lutje, ndodhet në rrugën "Eqrem Çabej", pranë Fakulteti Filologjik. Edhe aty, besimtarët mund të falen në vaktet që parashihen.
Arbeni, i cili ishte aty për t'u falur, thotë se nuk e di se kush është pronari i këtij lokali, por, sipas tij, aty ofrohet një mundësi e mirë. Ai nuk ka dashur të flasë para mikrofonit, por ka pranuar se faturat për shpenzimet e ujit dhe energjisë elektrike, në këtë lokal, shpesh i paguajnë vetë qytetarët.
Komuna e Prishtinës ka ndarë tashmë një hapësirë për ndërtimin e një prej xhamive më të mëdha në Kosovë, në qendër të Prishtinës. Megjithëse është vënë guri themeltar, ndërtimi i saj ende nuk ka filluar.



Arton Konushevci
evropaelire

Intervistë me kryetarin e Unionit të Imamëve Shqiptarë në Zvicër, Nehat Ismaili

Në pjesën e parë të shekullit XX, të paktë ishin ata shqiptarë që kishin mundësi për të shkuar në haxhillëk. Asokohe, udhëtimi ka qenë tejet i gjatë dhe i mundimshëm dhe të jesh haxhi ishte respekt dhe nder i madh, tregon për Anadolu Agency, Shemsi Ajvazi, nipi i haxhi Ajvazit, haxhiut të parë nga Llapi, rajon në verilindje të Kosovës.

Video

Dokumentar -IMAMI ATDHETAR- Mulla Mustafë ef.Dervisholli

Na ndiqni

Lexoni lajmet më të fundit nga rrjetet tona sociale!