Në një mbretëri të lashtë jetonte një burrë që ishte dënuar padrejtësisht me vdekje. Vendimi ishte shpallur dhe, sipas ligjeve të kohës, dukej se askush dhe asgjë nuk mund ta ndryshonte fatin e tij.
Por mbreti i asaj mbretërie nuk ishte si të tjerët. Ai njihej për lojërat e tij mendore, për kurthet e fshehura pas buzëqeshjes dhe për kënaqësinë që gjente duke vënë në provë zgjuarsinë e njerëzve.
Një ditë, ai urdhëroi që i dënuari të sillej para fronit.
"Do të të jap një mundësi të fundit," tha mbreti. "Në këtë kuti do të vendos dy fletë. Në njërën do të shkruhet fjala Jetë, në tjetrën Vdekje. Ti do të zgjedhësh njërën dhe fati yt do të vendoset nga ajo që është shkruar në të."
Turma murmuriti. Disa menduan se mbreti po tregonte mëshirë. Të tjerë e dinin se pas fjalëve të tij fshihej gjithmonë një hile.
Burri e shikoi drejt në sy. Në atë çast e kuptoi mashtrimin. Ai e njihte mirë mbretin dhe ishte i bindur se në të dyja fletët ishte shkruar e njëjta fjalë: Vdekje.
Për një moment, heshtja mbuloi sallën.
Shumë njerëz do të ishin dorëzuar përballë një padrejtësie të tillë. Të tjerë do të kishin protestuar ose do të kishin lutur për mëshirë. Por ai nuk bëri asnjërën. Qëndroi i qetë. Mendoi vetëm për disa sekonda dhe më pas buzëqeshi.
U afrua te kutia, futi dorën brenda dhe zgjodhi një nga fletët.
Të gjithë prisnin që ta hapte.
Por, para se dikush të kuptonte çfarë po ndodhte, ai e futi fletën në gojë dhe e gëlltiti.
Salla shpërtheu në habi.
"Çfarë bëre?!" bërtiti mbreti, duke u ngritur nga froni. "Tani askush nuk mund ta dijë se çfarë shkruante në fletën që zgjodhe!"
Burri nuk humbi qetësinë.
"Përkundrazi, Madhëri," tha ai. "Është shumë e lehtë ta zbulojmë. Mjafton të shohim fletën që ka mbetur në kuti. Nëse ajo tregon Vdekje, atëherë fleta që zgjodha unë duhet të ketë qenë Jetë."
Mbreti mbeti pa fjalë.
I detyruar nga vetë rregullat që kishte shpallur, ai nxori fletën e mbetur. Në të shkruhej: Vdekje.
Një valë pëshpërimash përshkoi sallën. Sipas logjikës së lojës, fleta e gëlltitur duhej të kishte shkruar Jetë.
Mbreti e dinte të vërtetën. E dinte se kishte mashtruar. Por po ta pranonte, do të zbulonte padrejtësinë e tij para të gjithëve dhe do të humbte autoritetin që kishte ndërtuar mbi frikën.
Kështu, me zemërim të fshehur pas krenarisë, ai nuk pati zgjidhje tjetër veçse ta lironte burrin.
Historia e tij u përhap në të gjithë mbretërinë. Njerëzit nuk e kujtuan si njeriun që shpëtoi nga vdekja, por si njeriun që mposhti një kurth pa përdorur forcë.
Ai fitoi jo sepse ishte më i fuqishëm se mbreti, por sepse ishte më i mençur. Kur të gjithë shihnin vetëm dy zgjedhje, ai krijoi një të tretë.

Mësimi i tregimit:
Ndonjëherë, kur gjithçka duket e humbur dhe rregullat janë kundër teje, mos e shpenzo energjinë duke luftuar brenda kufijve të tyre. Zgjuarsia e vërtetë nuk qëndron gjithmonë te fitimi i lojës, por te gjetja e një mënyre për ta ndryshuar vetë lojën.